Οικονομική κρίση και διαγενεακή μεταβίβαση του συλλογικού τραύματος. Επανασχεδιάζοντας πολιτικές απασχόλησης και ένταξης για τους νέους

*το παρόν κείμενο αποτελεί περίληψη της εισήγησης μου στο πλαίσιο του 5ου Συνεδρίου Διοικητικών Επιστημόνων που πραγματοποιήθηκε 28-30 Νοεμβρίου 2013 στην Κομοτηνή. 

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα αποκτά πλέον τον χαρακτήρα μόνιμου συμπτώματος με συνέπεια την αποδυνάμωση του κοινωνικού ιστού και τη συνεχή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου. Η υψηλή και μακροχρόνια ανεργία (27%), η αύξηση του ποσοστού των ατόμων που πλήττονται από τη φτώχεια, η πολύ υψηλή ανεργία των νέων 18-35 ετών (59,7%), ο περιορισμός των κοινωνικών δαπανών του κράτους και η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των ατόμων, δημιουργούν ένα ασταθές και αβέβαιο περιβάλλον, όπου τα υποκείμενα εξαναγκάζονται με βίαιο και απότομο τρόπο να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους και τα σχέδιά τους. 

Η Ελλάδα, ως «νήπιο χιλίων ετών» (Ράμφος 2012) καλείται να ωριμάσει και να αυτονομηθεί, έτσι «ο φτωχός πλην ομοτράπεζος  Ευρωπαίος συγγενής» εξαναγκάζεται σε μια «αυστηρή δίαιτα εξυγιάνσεως» (Κονδύλης 1992). Αυτή η πρωτόγνωρη αρνητική εμπειρία ορίζει την περιοχή του συλλογικού τραύματος της ελληνικής κοινωνίας.

Οι περισσότερες μελέτες και αναλύσεις της οικονομικής κρίσης εξαντλούνται σε μια άγονη αναζήτηση των πρωταρχικών αιτίων, εγκλωβίζοντας τη σκέψη σε μια διαδικασία αέναης παλινδρόμησης. Αντίθετα, σκοπός μιας δημιουργικής μελέτης είναι να δείξει τον τρόπο περιορισμού ή ανακοπής της διαγενεακής μεταβίβασης του συλλογικού τραύματος, δηλαδή τον περιορισμό τη μεταβίβασης των αρνητικών συνεπειών της κρίσης στην επόμενη γενιά όσον αφορά τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανεργία.

Ο επανασχεδιασμός της δημόσιας πολιτικής στα πεδία της απασχόλησης και της εκπαίδευσης για του νέους προκρίνεται ως αναγκαίο βήμα για την ομαλή μετάβαση σε μια κοινωνία της ανάπτυξης. Δράσεις και ολοκληρωμένες παρεμβάσεις όπως:

·         η αντιμετώπιση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου,

·         η  διευκόλυνση της μετάβασης από το σχολείο στην αγορά εργασίας

·         η ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης των νέων και η αύξηση της συμμετοχής τους σε προγράμματα διά βίου μάθησης

·         ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης (ενίσχυση της καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση, συμβουλευτική, επιδότηση επιχειρήσεων για πρόσληψη νέων κλπ.),

στοιχειοθετούν το περίγραμμα μιας συνεκτικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής για την ενίσχυση της απασχόλησης και της εκπαίδευσης των νέων. 

Η δημόσια διοίκηση και οι φορείς λήψης αποφάσεων ειδικά σήμερα, στο πλαίσιο σχεδιασμού της νέας προγραμματικής περιόδου, καλούνται να ανταποκριθούν με αποτελεσματικότητα στην στον επανασχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών, απομακρύνοντας την ατομική και κοινωνική οδύνη του συλλογικού μας τραύματος.