Η μερική κατάρρευση του πελατειακού κράτους και η "δίαιτα εξυγιάνσεως"

Με τον αριθμό των νεόπτωχων να αυξάνεται καθημερινά τόσο στις αστικές περιοχές όσο και στην ύπαιθρο και με τους αστέγους να δίνουν καθημερινό αγώνα επιβίωσης στις γκρίζες και απάνθρωπες πόλεις, με τις στρατιές των ανέργων να παρελαύνουν στις αρχές κάθε μήνα στον παραλυμένο ΟΑΕΔ για να τους δοθεί το επίδομα ανεργίας και με τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες να έχουν πνιγεί στα χρέη και στον βάλτο της παγωμένης αγοράς, με τους ιδιοκτήτες ακινήτων να αισθάνονται τα χαράτσια σαν βιασμό από τον σεξουαλικά υποσιτισμένο νταβατζή τους και με τα παιδιά τους να μεγαλώνουν σε ένα νοσηρό περιβάλλον ανηθικισμού και πολιτικής οικογενειοκρατίας, με την αποσάρθρωση των κεντρικών δομών του κράτους πρόνοιας και την ιδεολογικοποίηση του νεοελληνικού ωχαδελφισμού, με την βρεφική εξάρτηση του Έλληνα πολίτη από τον πλούσιο γαλακτοφόρο μαστό του κράτους και την επίταση της δανειοτρεφούς κατανάλωσης και την επικράτηση του "παρασιτικού καταναλωτισμού", σφυρηλατείται η ντροπιαστική και αντιδιαφωτιστική εικόνα της σύγχρονης Ελλάδας. 

Αν ο Παναγιώτης Κονδύλης έγραφε με την οξυδέρκεια και την διορατικότητα που τον διέκριναν, εν έτει 1992, ότι ο φτωχός πλην ομοτράπεζος Ευρωπαίος συγγενής ζούσε για χρόνια με χρηματοδοτήσεις απο το εξωτερικό, χωρίς να παράγει τίποτε και ότι κάποια στίγμη θα επιβαλλόταν στην "ελληνική οικονομία αυστηρή δίαιτα εξυγιάνσεως (...) επαναφέροντας το ελληνικό βιοτικό επίπεδο στο ύψος που επιτρέπουν οι δυνατότητές της", τότε για ποιόν λόγο οι πεφωτισμένοι πολιτικοί μας δεν αντέδρασαν έγκαιρα; Γιατί, αφού όλα αυτά ήταν ρητά, φανερά, κοινώς εποπτεύσιμα και παρατηρήσιμα, ουδείς εκ των πανεπιστημιακών δεν όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στο γιγαντιαίο μας χρέος; Γιατί σήμερα αναλαμβάνουν όλοι μετά μεγίστης ευχαρίστησης τον ρόλο του τηλεοπτικού μετά Χριστόν προφήτη; Γιατί συζητάμε ακόμα σήμερα, τους λόγους που "μας έφεραν μέχρι εδώ;" Που είναι κρυμμένες οι λύσεις;

Όσο η οικονομική και οντολογική εξαθλίωση των λαϊκών στρωμάτων και των μικρο-μεσαίων τάξεων συνεχίζεται τόσο περισσότερο διαλύεται ο ουσιακός δεσμός μεταξύ πολιτικού-πατριάρχη και πολίτη-πελάτη, ενώ αντίθετα ο δεσμός αυτός γίνεται πιο συμβωτικός και έντονος μεταξύ της μεγαλο-αστικής κεφαλαιοκρατικής τάξης και της πολιτικής ηγεσίας. Εδώ, οι πιέσεις και οι επιθυμίες των επιχειρηματιών και των ισχυρών οικονομικών συντεχνιών όχι μόνο ακούγονται φωναχτά στα πλαδαρά ώτα των πολιτικών, αλλά συγκροτούν πολλές φορές βασικούς άξονες για την χάραξη δημόσιας πολιτικής, εξυπηρετώντας συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα. Ανακύπτει έτσι ένα πρόβλημα δημοκρατικής νομιμοποίησης των πολιτικών αποφάσεων υπό την έννοια του δημοκρατικού ελλείμματος. 

Η προοδευτική εξαθλίωση σημαίνει ότι οι διαμορφωτικές-συγκροτησιακές δυνάμεις του αστικού δικομματισμού και του πελατειακού κράτους ατονούν, ο πολίτης-πελάτης είναι πεινασμένος, άνεργος, ματαιωμένος και θυμωμένος με τον πολιτικό-πατριάρχη, ο οποίος αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ψηφοθηρικές ικανοποιήσεις αιτημάτων, αφού το άγρυπνο μάτι της Τρόικα τον παρακολουθεί. Η "δίαιτα εξυγιάνσεως" που έγραφε ο Κονδύλης σηματοδοτεί λοιπόν τη μονομερή κατάρρευση του πελατειακού κράτους, συμπαρασύροντας συμπαγείς μάζες κουτοπόνηρων Νεοελλήνων στην ανέχεια, στην απόλυση, στον περιορισμό της κατανάλωσης και στην υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου.  Όλοι αυτοί που διορίστηκαν με πραξικοπηματικό τρόπο και αδιαφανείς διαδικασίες σε άνευ αντικειμένου θέσεις του δημόσιου τομέα, που εισέπτρατταν ευφάνταστα επιδόματα για την "έγκαιρη προσέλευση" και για το "ζέσταμα της μηχανής", όλοι αυτοί που σχολούσαν στις δυο το μεσημέρι για να πάνε στην άλλη τους εργασία που τους απέφερε ακόμα πιο υψηλά εισοδήματα.

Το πελατειακό κράτος συνεχίζει πάντως να στηρίζεται στο άλλο, το δεξί και υγιές πόδι των επιχειρηματικών και των αδιάσπαστων ισχυρών οικονομικών συμφερόντων... Στατικά λοιπόν το πελατειακό οικοδόμημα επιβιώνει παρόλο που εδράζεται σε ένα πόδι. Είναι το δεξί, το καλό.