Η Ελλάδα στη χωματερή - ανασκαφές στους λόφους των απορριμάτων

Ο μαζικός αστικός τρόπος ζωής προϋποθέτει δυο θεμελιακούς παράγοντες συγκρότησης. Την μαζική παραγωγή προϊόντων και την μαζική κατανάλωση. Το ισοζύγιο μεταξύ των δυο απαιτεί αυξημένες εισαγωγές προϊόντων, αποτελεσματικό εγχώριο δίκτυο διανομής των προϊόντων σε εμπορικά σημεία πώλησης, στοιχειώδη εγχώρια βιομηχανική και βιοτεχνική παραγωγή, αλλά και πολίτες-καταναλωτές με διαθέσιμη οικονομική άνεση και ελεύθερο χρόνο για να περιπλανώνται ανέμελα στους χλιδάτους και καλογυαλισμένους διαδρόμους φαραωνικών κατασκευών με πλαστικά φυτά και στημένους ήλιους για καλύτερο φωτισμό. 

Το συναισθηματικό κενό αναπληρώνεται με στιγμιαίες καταναλωτικές πράξεις, αγοράζοντας το περιττό, δηλαδή κάτι που υπερβαίνει αυτό που ο Ελύτης ονόμαζε "βασική ζωή".  Έτσι λοιπόν στη φάση της ρευστής, δεύτερης νεωτερικότητας, οι πολίτες-παραγωγοί μετατρέπονται σε πολίτες-καταναλωτές και εμφορούνται από το ήθος του τελεολογικού ανθρώπου (George Simmel), μιας σκοτεινής ανθρωπολογικής εικόνας που χαρακτηρίζεται από από τον αδιέξοδο εγκλωβισμό στις διαδικασίες και όχι στο περιεχόμενο της ζωής. Αρκετά πρόσφορο έδαφος για "ψευδοφάνεια", για ναρκισσιστική ικανοποίηση και ανέμελη περιπλάνηση στη ζωή. 

Διόλου τυχαίος ο αμετάφραστος όρος "Shopping therapy", και διόλου τυχαίο ότι παραμένει αμετάφραστος.  

Βέβαια, αυτό που κανείς δεν τολμούσε μέχρι σήμερα να δει και να ζυγίσει, είναι η κοινωνία των απορριμάτων, των πεταμένων υλικών, των φθαρμένων ρούχων, των ληγμένων τροφίμων, των σκισμένων χαρτιών, των χρησιμοποιημένων προϊόντων, των υπολειμμάτων του καθ' ημάς καταναλωτισμού. Οτιδήποτε λοιπόν "εκχέεται" από το παχύ έντερο της καταναλωτικής κοινωνίας σωρεύεται στην αχόρταγη λεκάνη της "κοινωνίας των απορριμάτων". 

Η κοινωνία των απορριμάτων αποτελεί έννοια συμπληρωματική, αλληλένδετη και αναπόσπαστη με την έννοια της καταναλωτικής κοινωνίας. Οι όγκοι και οι λόφοι σκουπιδιών που έχουν ορθωθεί στις γειτονίες της Ελλάδας μας φέρνουν αντιμέτωπους με το καταναλωτικό μας παρελθόν και την άφρονα συνείδηση του χωρίς ορίου. Γιατί απορούμε τόσο μόλις βλέπουμε τους λόφους των απορριμάτων στους δρόμους; Εμείς δεν τα αγοράσαμε όλα αυτά; Εμείς δεν τα βρήκαμε πρώτοι μέσα σε φανταχτερές συσκευασίες και ενδεικτικές τιμές και τα φέραμε στο σπίτι;  

Οι ανασκαφές στους λόφους των απορριμάτων είναι μια καλή άσκηση για να εκπαιδευτούμε στη χρήση της λεξικογραφικής κατανάλωσης και για να συνειδητοποιήσουμε, όπως ακριβώς συμβαίνει και με το νήπιο που εκπαιδεύεται για την τουαλέτα, ότι ο "έλεγχος του σφιγκτήρα" όσο εκπολιτισμένος και αν είναι πάντα θα εκχέει τα προϊόντα της καταναλωτικής κοινωνίας.