Facebook: μια κοινωνιολογική θεώρηση. Μέρος 1ο

Έχοντας εισέλθει δυναμικά στην τρίτη εξελικτική φάση του διαδικτυακού πολιτισμού, η οποία σε προηγούμενη μελέτη μας έχει χαρακτηριστεί ως "φάση αφομοίωσης", φαίνεται να εδραιώνονται σταδιακά γενετικές μορφές κοινωνικού λογισμικού, με κυρίαρχο το Facebook.

Ωστόσο, η χρήση και η εφαρμογή του Facebook εγείρει σημαντικά ερωτήματα αναφορικά με τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού χώρου, με τα προσωπικά δεδομένα, τα άτομα τα οποία προσχωρούν στην ομάδα καθώς και το επαγόμενο συγκρουσιακό δυναμικό. Τα εν λόγω ερωτήματα θεωρώ ότι δύνανται να απαντηθούν στο σημείο τομής μεταξύ της κοινωνικής θεωρίας και της βιωματικής εμπειρίας. Η στείρα περιοδολόγηση μέσα από τις θεωρητικές ατραπούς της σύγχρονης κοινωνικής θεωρίας δεν αποτυπώνει με πολυσχιδή και ολοκληρωμένο τρόπο το μέγεθος της εμπειρικής πραγματικότητας. Από την άλλη η καθαρά βιωματική αφήγηση εμπειριών σχετικών με τον κυβερνοχώρο στερείται επιστημονικής επάρκειας και μεθοδολογίας.

Αρχικές σκέψεις για το Facebook

• To Facebook είναι η ανάκληση πρότερων κοινωνικών σχέσεων, η ενσωμάτωση των υφιστάμενων κοινωνικών σχέσεων και η παντοδύναμη επιθυμία για διεύρυνση του κοινωνικού δικτύου. Κατά συνέπεια το Facebook αμφιρρέπει μεταξύ νοσταλγίας, ρεαλισμού και ενστάλαξης ελπίδας.
• Εκτελεί τη λειτουργία επανασύνδεσης κατακερματισμένων έως τώρα περιοχών κοινωνικότητας του ατόμου, δημιουργώντας ένα καινούργιο δίκτυο.
• Όσο ενισχύεται το δίκτυο ενός ατόμου με παλιούς και τωρινούς φίλους τόσο αυξάνεται το συγκρουσιακό δυναμικό του δικτύου.
• Επαναπροσδιορίζει τη σχέση μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας υπό συνθήκες εικονικού περιβάλλοντος.
• Σε αντίθεση με άλλες μορφές κοινωνικού λογισμικού το Facebook χρησιμοποιεί περισσότερα σύμβολα, τα οποία όμως δεν έχουν σαφή ή κοινή ερμηνεία.
• Η δυναμική του για συλλογική δράση και διασύνδεση με άλλα δίκτυα (εκτός Facebook) φαινεται να μην αξιοποιείται.
• Δεν διαθέτει εισαγωγικό σημείωμα που να αναφέρει στοιχεία για τη χρήση, τη λειτουργία και τους στόχους του Facebook. Επίσης δεν υπάρχει netiqette.
• Αν θεωρήσουμε ότι το προσωπικό δίκτυο ενός ατόμου διαιρείται σε πρωτογενή ζώνη (συγγενείς, κολλητοί φίλοι, ερωτικοί σύντροφοι), σε δευτερογενή ζώνη (φίλοι, γνωστοί, συνάδελφοι και άλλοι συγγενείς) και σε ζώνη δημοσιότητας (φίλοι φίλων, γνωστοί γνωστών) τότε φαίνεται ότι η μεγάλυτερη μεταβολή συμβαίνει στη δευτερογενή ζώνη. Εμπλουτίζεται σημαντικά με άτομα με τα οποία μέχρι τώρα δεν είχαμε ισχυρούς δεσμούς.