Αρχές σχεδιασμού χρηστικών ιστοχώρων/ιστοσελίδων. Μέρος 1ο

Ο όρος χρηστικότητα (usability) αναφέρεται στα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας ιστοσελίδας ή ενός διαδικτυακού τόπου, και μάλιστα στο κατά πόσο η μορφή και το περιεχόμενό τους ικανοποιούν τις ανάγκες του χρήστη. Ουσιαστικά, με τον όρο «χρηστικότητα» περιγράφουμε την ποιότητα της αλληλόδρασης του χρήστη με τον υπολογιστή. Όσο πιο ορθολογικά διατεταγμένες είναι ο πληροφορίες σε έναν ιστοχώρο ή σε μια ιστοσελίδα, και όσο πιο συνεκτική είναι μια ιστοσελίδα ως προς το πληροφοριακό της περιεχόμενο και τη γενική της μορφή, τόσο πιο μεγάλη είναι η χρηστικότητά της. Στη σχετική βιβλιογραφία αναφέρονται τρεις αδρές κατηγορίες χρηστικότητας, τις οποίες ο σχεδιαστής πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του (βλ. Preece 2001: 277). Η πλοήγηση, η πρόσβαση και ο σχεδιασμός πληροφοριών συγκροτούν τον κεντρικό άξονα πάνω στον οποίο κινείται ο ορθολογικός σχεδιασμός χρηστικών ιστοχώρων/ιστοσελίδων.

Κάτωθι αναφέρονται ορισμένοι λόγοι για τους οποίους η ανάγκη ορθολογικού και προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος επικοινωνίας σχεδιασμού ιστοσελίδων καθίσταται επιτακτική.

• Κάποιοι από τους επισκέπτες έχουν τέλεια όραση και μπορούν με μεγάλη ευκολία να διακρίνουν τις σημαίνουσες διαφορές ανάμεσα στα χρώματα και τα περιεχόμενα της ιστοσελίδας. Κάποιοι άλλοι όμως έχουν δυσχρωματοψία και αδυνατούν να εντοπίσουν τις διαφορές ανάμεσα στα χρώματα (περίπου 9% των αντρών και 2% των γυναικών).
• Κάποιοι έχουν πολύ καλή μνήμη και μπορούν άνετα να θυμούνται διάφορες πληροφορίες, τόσο ως προς το περιεχόμενό και την αξία τους, όσο και ως προς τη διαδικτυακή τους αναζήτηση. Κάποιοι άλλοι όμως έχουν αδύναμη βραχεία μνήμη και δεν μπορούν εύκολα να ανακαλέσουν χρήσιμες πληροφορίες ή να τις αναζητήσουν στο λαβυρινθώδη κυβερνοχώρο, γεγονός που τους καθιστά εξαρτημένους από το χαρτογραφημένο περιεχόμενο της κάθε ιστοσελίδας.
• Κάποιοι μπορούν να κυματοδρομούν στις ιστοσελίδες για αρκετές ώρες, χωρίς να φοβούνται ότι έχουν χαθεί. Κάποιοι άλλοι όμως διαβάζοντας απλά και μόνο μια ιστοσελίδα νιώθουν ότι είναι ήδη χαμένοι.
• Κάποιοι διαθέτουν ένα αρκετά ευρύ και πλούσιο λεξιλόγιο και μπορούν με μεγάλη άνεση να διαβάζουν ή και να διατυπώνουν πολύπλοκες και μακρόσυρτες προτάσεις. Κάποιοι άλλοι όμως δεν κατέχουν τόσο καλά τη γλώσσα και προτιμούν τις σύντομες και κοφτές προτάσεις.
  
• Κάποιοι λατρεύουν το διάβασμα. Κάποιοι άλλοι όμως είναι δυσλεκτικοί (Στις Η.Π.Α το 10% του πληθυσμού έχει δυσλεξία, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει περίπου το 5%).
• Κάποιοι έχουν σαν μητρική τους γλώσσα τα Ελληνικά. Κάποιοι άλλοι όμως χρησιμοποιούν τα Ελληνικά σαν δεύτερη γλώσσα.